Volgende week: PMI’s duiden economische gezondheid VS, EU en VK

De belangrijkste cijfers van deze week zijn de flash-PMI’s voor de Verenigde Staten, de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk. Brede trends hebben de productie in al deze economieën beïnvloed, en het ziet ernaar uit dat ze in september zullen aanhouden. Ook staat de eerste verklaring van de RBNZ sinds de renteverhoging in oktober op de agenda. Komt er een volgende renteverhoging aan?

Wereldwijde PMI’s zetten de economische toon

Het is weer die tijd van de maand waarin de markten zich schrap mogen zetten voor een stortvloed aan PMI-rapporten. Dinsdag beginnen we met de nieuwste economische cijfers voor de EU, waaronder Duitsland en Frankrijk, plus het VK en de Verenigde Staten.

We verwachten cijfers die vergelijkbaar zijn met wat we eerder hebben gezien in deze periode van economisch herstel: afnemende groei, knelpunten in wereldwijde toeleveringsketens, toenemende COVID-besmettingen die het herstel in de weg zitten en alsmaar doorzettende inflatie.

Laten we beginnen met de EU. De cijfers van oktober wezen eerder al op het economisch belemmerende effect van deze drie belangrijke factoren. De productie daalde tot het laagste punt in acht maanden met een score van 58,3; in september stond de index nog op 58,6.

Het is een vergelijkbaar verhaal voor de dienstensector in de Europese Unie. De PMI-index daalde in oktober tot een zesmaandelijks dieptepunt van 54,6. Vorige maand stond de PMI voor de dienstensector nog op 56,4 punten. De samengestelde index werd door de daling van zowel de productie- als dienstensector omlaag getrokken naar 54,2 punten, vergeleken met 56,2 punten in september.

Dat is een aanzienlijke daling. Hoewel er nog geen sprake is van economische verkrapping, zullen de stijgende productiekosten en een tekort aan vrachtwagenchauffeurs het Europese verhaal er niet makkelijker op maken. Ook in Spanje, Frankrijk en Duitsland stijgt de inflatie. Ondergetekende verwacht dat de PMI’s verder zullen dalen; een eventuele stijging zal de uitzondering op de regel zijn.

Aan de overkant van het Kanaal lijkt het VK er iets beter voor te staan. De samengestelde index voor oktober steeg van 54,9 naar 57,8. Zo hoog heeft het VK sinds juni niet meer gescoord.

Zeker op het gebied van diensten ging het goed: in oktober klom de index tot 59,1 punten, na de maand daarvoor op 55,4 genoteerd te hebben. De index werd in het zadel geholpen doordat er minder getest werd op COVID-19 en er minder mensen in quarantaine hoefden.

Op productiegebied ging het minder goed. De sector noteert op het laagste punt in acht maanden met een score van 51,3 punten. De combinatie van stijgende inputkosten en logistieke knelpunten raakt de Britse fabrieksproductie hard.

Hoewel de samengestelde Britse PMI-index dus nog altijd wijst op groei, kan het allemaal van tijdelijke aard zijn. De CPI-inflatie bedroeg in oktober 4,2 procent, ruim boven de doelstelling van 2 procent van de Bank of England. Het zou de Bank of England eindelijk aan kunnen zetten tot het verhogen van de rentes in december. De markten gingen ervan uit dat dit al in november zou gebeuren, afgaande op de opportunistische houding van gouverneur Andrew Bailey, maar nee. Uiteindelijk zal er iets moeten gebeuren.

Aan de andere kant van de Atlantische Oceaan lijken de nieuwste PMI-cijfers uit de Verenigde Staten voor oktober te wijzen op een terugval van de productie, terwijl de dienstensector het beter deed.

Het is inmiddels al oud nieuws, maar de Verenigde Staten is niet immuun voor dezelfde input- en kostendruk waar de EU en het VK mee kampen. De hoge productiekosten leiden tot lagere fabrieksproductie. De IHS Markit-index noteerde in oktober op 58,4 tegen 59,2 verwacht.

Daar tegenover stond een onverwachte stijging van de index voor de dienstverlenende sector, nu het aantal besmettingen met COVID-19 afneemt. De laatste U.S. Services Purchasing Managers’ Index van IHS Markit steeg in oktober tot 58,7 punten, van 54,9 punten in september. Wall Street verwachtte een stijging tot 58,6 punten.

“Na de afnemende groei in het derde kwartaal als gevolg van de deltavariant, werd de daling van het aantal virusbesmettingen gevolgd door een sterke opleving van de economische activiteit, met name in de dienstensector, die de drijvende kracht van de economie lijkt te worden met het einde van het jaar in zicht,” aldus Chris Williams, hoofdeconoom economie van IHS.

Alle ogen zijn echter op de inflatie gericht. De Amerikaanse CPI noteerde afgelopen maand op een duizelingwekkende 6,2 procent. Net als in het VK zal er iets moeten gebeuren. Hoewel de dienstensector op dit moment de motor van de Amerikaanse economie is, zou die motor als de prijzen door blijven stijgen, zomaar stil kunnen vallen. Mijn verwachting is dat we deze week een verdere verkrapping van de Amerikaanse PMI zullen zien.

Meer renteverhogingen in zicht voor de RBNZ?

De Reserve Bank of New Zealand was een van de eerste grote centrale banken die in oktober de rente verhoogde.

Na de rente zeven jaar lang op historisch laag niveau te hebben gehouden, verhoogden gouverneur Adrian Orr en zijn collega’s van de RBNZ de basisrente tot 0,5 procent.

Het spits is dus afgebeten, maar zullen er tot het einde van het jaar meer renteverhogingen bijkomen?

“Het comité merkte op dat verdere afbouw van de monetaire-beleidsstimulus wordt verwacht, waarbij toekomstige stappen afhankelijk zijn van de vooruitzichten op middellange termijn voor inflatie en werkgelegenheid,” aldus de RBNZ na haar rentebesluit.

Maar waar je je ook bevindt, er is geen ontkomen aan inflatie. De nieuwste CPI voor Nieuw-Zeeland noteerde op 2,2 procent in Q3, hoger dan de 1,4 procent die de RBNZ verwachtte.

De markten lijken een nieuwe renteverhoging voor donderdag al in te prijzen. Verwacht wordt dat de rente tot 0,75 procent verhoogd kan worden. Volgens analisten van Kiwibank is er zelfs 36 procent kans dat de RBNZ de rente tot 1 procent zal verhogen.

Kijken we naar 2022, dan lijkt de consensus rond de 2 procent te liggen voor het einde van het jaar. “We denken dat meer dan 3 procent op dit moment niet realistisch is,” aldus analisten van Kiwibank. “De RBNZ zal waarschijnlijk rond 2 procent blijven hangen; de eigen renteverwachting van de bank zal waarschijnlijk niet boven 2,4 procent uitkomen.”

Dat gezegd hebbende, zou de RBNZ zomaar een rente van 3 procent kunnen aanhouden in 2024.

In de financiële wereld bestaan er geen garanties. Je hoeft alleen maar te kijken naar de communicatie van de Bank of England aangaande haar rentebeleid en uiteindelijke besluiteloosheid in november.

De markten lijken er echter vertrouwen in te hebben dat de RBNZ de rente deze week verder wil verhogen.

PCE-cijfers stuwen Amerikaanse inflatieverhaal

Inflatie blijft een hardnekkig verhaal nadat de Amerikaanse CPI vorige week op maar liefst 6,2 procent noteerde, maar ook de persoonlijke consumptie-uitgaven (PCE) zijn interessant. Het is ten slotte de favoriete maatstaaf voor inflatie van de Fed.

Ik verwacht dat ook de PCE-index hard zal stijgen. De grote kostenstijgingen van producenten en dienstverleners zullen vroeg of laat aan consumenten worden doorberekend. Er bestaat geen twijfel over dat huishoudelijke bestedingen zullen toenemen, simpelweg omdat de prijzen stijgen.

Deze ontwikkeling hebben we in eerdere PCE-cijfers al waargenomen. De consumentenuitgaven waren in oktober bijvoorbeeld 0,6 procent hoger. De kern-PCE-index steeg op maandbasis met 0,2 procent. Op jaarbasis is de PCE-index inmiddels 3,6 procent hoger.

De prijzen stijgen dus, maar er is ook een lichtpuntje: de salarissen stijgen mee. Werknemers namen in het derde kwartaal 1,5 procent meer loon mee naar huis, dus sommige Amerikanen zijn netto beter af.

Dat gezegd hebbende, blijft de salarisgroei nog steeds achter op de inflatie.

Zoals eerder gezegd, is dit de favoriete maatstaaf voor inflatie van de Fed. Zou de centrale bank tot actie gedwongen kunnen worden als de inflatie opnieuw zo hoog noteert?

FOMC-notulen november bieden inzicht in denkwijze Fed

Beleggers en economen kijken altijd reikhalzend uit naar de FOMC-notulen.

De notulen van de Fed-vergadering van november worden woensdag gepubliceerd, en kunnen de markt veel vertellen over hoe beleidsmakers denken over de inflatie en hoe realistisch het is om op basis van de staat van de arbeidsmarkt de rente te verhogen.

We weten al wat de belangrijkste onderwerpen van de novembervergadering zijn, vooral het besluit om het obligatie-opkoopprogramma verder af te bouwen, maar het is altijd goed om te weten hoe de Amerikaanse centrale bank denkt. Zeker als het bestuur is verdeeld in een opportunistisch en voorzichtig kamp.

Verdere afbouw van het obligatie-opkoopprogramma was inderdaad de belangrijkste headline van de novembervergadering. Het programma wordt met $ 15 miljard per maand afgebouwd, wat impliceert dat het halverwege 2022 volledig ten einde is gekomen.

Voorzitter Jerome Powell wilde zich echter nog niet committeren aan een renteverhoging. Volgens hem kan de bank geduldig zijn, omdat er nog steeds speling is op de arbeidsmarkt en de inflatie van tijdelijke aard is. Volgens hem kan er “geen duidelijk signaal” worden afgeleid van het besluit om het opkoopprogramma af te bouwen.

Ook zei de centrale bank dat er “aanzienlijke vooruitgang” is geboekt op het gebied van prijsinflatie, al lijkt daar realistisch geen sprake van te zijn. Tenzij men met vooruitgang op de hogere prijzen doelt, natuurlijk. Toch houdt de Fed vast aan het idee dat deze hoge prijzen van tijdelijke aard zijn en dat de inflatie halverwege volgend jaar weer op normaal niveau is.

Daarom zijn de FOMC-notulen zo belangrijk: we zien wat er aan de besluitvorming van de Fed voorafgaat.

Belangrijke economische data

Date  Time (GMT)  Asset  Event 
Tue 23-Nov  8:15am  EUR  French Flash Manufacturing PMI 
  8:15am  EUR  French Flash Services PMI 
  8:30am  EUR  German Flash Manufacturing PMI 
  8:30am  EUR  German Flash Services PMI 
  9:00am  EUR  Flash Manufacturing PMI 
  9:00am  EUR  Flash Services PMI 
  9:30am  GBP  Flash Manufacturing PMI 
  9:30am  GBP  Flash Services PMI 
  2:45pm  USD  Flash Manufacturing PMI 
  2:45pm  USD  Flash Services PMI 
       
Wed 24-Nov  1:00am  NZD  Official Cash Rate 
  1:00am  NZD  RBNZ Monetary Policy Statement 
  1:00am  NZD  RBNZ Rate Statement 
  2:00am  NZD  RBNZ Press Conference 
  9:00am  EUR  German ifo Business Climate 
  Tentative  GBP  Autumn Forecast Statement 
  1:30pm  USD  Prelim GDP q/q 
  1:30pm  USD  Core Durable Goods Orders m/m 
  1:30pm  USD  Durable Goods Orders m/m 
  1:30pm  USD  Unemployment Claims 
  3:00pm  USD  Core PCE Price Index m/m 
  3:00pm  USD  Revised UoM Consumer Sentiment 
  3:30pm  USD  Crude Oil Inventories 
  7:00pm  USD  FOMC Meeting Minutes 

 

Belangrijke cijfers deze week

Mon 22 Nov  Tue 23 Nov 
  Medtronic (MDT) 
Zoom Video Communications (ZM)    
  XPeng (XPEV)